نقد یک اثر
نقد کردن فیلم تنها برای فیلم خوب کارایی دارد. نقد فیلمی با کیفیت ساخت پایین، نه تنها به دریافت مخاطب حرفهای و غیرحرفهای کمکی نمیکند بلکه برای آن فیلم بیکیفیت تبلیغ هم میکند و میتواند برای یک فیلم بد ساخت، تماشاچی جذب کند.
کلمه جذاب نقد همه جا کاربرد دارد. به خصوص وقتی یک تازه وارد بخواهد خودی نشان بدهد. این اقتضای طبیعت است هر چند شخصاً ترجیح میدهم از نقد فیلم و همینطور تحلیل آن استفاده شخصی به این شکل برده نشود یا اگر میشود، حداقل سعی شود نقدی واقعی و با کیفیت ارائه شود.
” نقد فیلم تنها برای فیلم خوب کارایی دارد.”
روشهای نقد کردن فیلم
وقتی از نقد، آن هم نقد کردن فیلم صحبت میکنیم به دو روش برمیخوریم که اولی بیشتر رواج دارد. روش اول توضیحاتی است راجع به دریافت شخصیِ هر شخص از هر فیلم که گفته می شود « دریافت من از فیلم این است که … » و روش دوم نقد فیلم، نقد چراییهای فیلمی که اینگونه ساخته شده است که باز آن هم به دو سمت می رود : نقد روایت فیلم و نقد ساختاری فیلم .
روش دومِ نقد فیلم را برای اینکه با روش اول متمایز شود تحلیل فیلم مینامند که معمولاً توسط کسانی انجام میشود که از فیلمسازی سررشته دارند. هرچند به نظر من، یک فیلمساز در هر لحظه ترجیح می دهد به ساخت فیلم خودش فکر کند تا صحبت در مورد فیلمی دیگر.
“نقد فیلم برداشت هر شخص از فیلمی است که دیده است اما تحلیل فیلم توسط کسانی انجام میشود که از فیلمسازی سررشته داشته و با این علم آشنا است.”
تحلیل فیلم روشی متمایز برای نقد فیلم
وقتی شروع به نقد کردن فیلم میکنید، میتوانید ابتدا به علاقهمندی خودتان به یک فیلم فکر کنید اما سریع باید به سراغ نشانههای موجود در فیلم بروید و آنها را بررسی کنید.
* اگر میخواهید در مورد فیلم سازی اطلاعات بیشتر و دقیق تری داشته باشید میتوانید در این یادداشت را بخوانید.
اولین چیزی که در نقد کردن فیلم در واقع تحلیل آن باید به آن توجه داشت، فیلمنامه است که باید درست نوشته شده باشد. درست نوشتن فیلمنامه ربطی به موضوع آن ندارد. در مورد هر موضوعی باید درست نوشت. پس شما باید قواعد فیلمنامهنویسی را کاملاً بلد باشید. مرحلهی بعد پیدا کردن سبک فیلم است و اینکه چقدر به سبکی که انتخاب کرده وفادار بوده است. اینجا کاری به نوآوریهای سبکی نداریم. پس باید سبکها را هم خوب بشناسید. بعد از آن تدوین و ریتم فیلم است که خودش یک علم است.
“اولین چیزی که در نقد کردن فیلم در واقع تحلیل آن باید به آن توجه داشت، فیلمنامه است که باید درست نوشته شده باشد.”
عواملی که در نقد کردن فیلم نباید نادیده گرفته شوند
مضمون فیلم یعنی حرفی که فیلم میخواسته بزند و اینکه تا چه اندازه موفق شده است موضوع دیگری است. از طریق اسم فیلم میتوانید اشارهای به مضمون را پیدا کنید. به صورت حرفهای اسم فیلم اشارهای به مضمون اصلی دارد. نوع بازی بازیگرها، تصویربرداری و موسیقی هم که مسلماً باید بررسی شوند. پس قواعد هر کدام را باید جداگانه و خیلی عالی بدانید تا بتوانید نقد کردن فیلم را به درستی انجام دهید.
“در نقد کردن یک اثر باید به مضمون فیلم توجه داشت.”
اهمیت نظر شخصی در نقد فیلم
حال میرسیم به این بحث که نظر شخصی شما تا چه اندازه در نقد یک اثر و تحلیل آن مؤثر است. به نظر شخص شما اگر فیلم چگونه ساخته میشد در انتقال پیامی که مد نظر کارگردان بوده است، موفقتر میبود؟ به نظر من اگر پاسخی برای این قسمت ندارید، شما اصلاً مناسب تحلیل فیلم نیستید و بهتر است به همان شیوه اول نقد که دریافت شخصی شما از فیلم بود اکتفا کنید. هرکاری میکنید لطفاً به بیراهه نروید. اگر میخواهید تاریخ سینما را بررسی کنید، آن کار را بکنید اما آن را به یک فیلم بینوا نچسبانید.
در ضمن اینکه شما چقدر راجع به سینما میدانید مورد توجه مخاطب نیست. او میخواهد بداند این فیلم مشخص چه میگوید و کجا قرار دارد. در درجه بعدی شاید بخواهد تصمیم بگیرد که آن فیلم را ببیند یا نه؟ این کارکرد اصلی نقد یک فیلم در روش اول است. البته دانستههای شما حتماً برای شما در تحلیل فیلم مفید خواهند بود به شرط اینکه این کار را انجام دهید.
“اینکه شما چقدر راجع به سینما میدانید مورد توجه مخاطب نیست. او میخواهد بداند این فیلم مشخص چه میگوید و کجا قرار دارد.”
حواشی نقد فیلم
همان طور که دیدید من در مورد پشت صحنه فیلم حرفی نزدم چون مربوط به موضوع نقد فیلم نیست. همچنین کارنامه کارگردان، بازیگرها، فیلمنامه نویس و … هم مربوط به نقد فیلم نیست. اگر میخواهید در مورد هرکدام تحقیق کنید میتوانید جداگانه به این کار بپردازید شاید بعد از دیدن فیلم برای کسی جالب باشد که آنها را بداند.
برای خواندن یادداشتهای دیگر از مریم هاشمیپور، اینجا کلیک نمایید.
برای پیدا کردن فیلمهای ارزشمند تاریخ سینما اینجا را کلیک کنید.
به این یادداشت امتیاز بدهید.