۳۸ میراث فرهنگی ناملموس و خبر خوب ثبت آنها در فهرست ملی
۳۸ میراث فرهنگی ناملموس و خبر خوب ثبت آنها در فهرست ملی
سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خبر خوب ثبت ۳۸ عنصر میراث فرهنگی ناملموس را در استانهای اصفهان، مرکزی، همدان، قزوین و گیلان را داد.
در جلسهای که در شورای ملی ثبت میراثفرهنگی ناملموس در سالن آمفیتئاتر وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با حضور اعضای شورا برگزار شد ۳۸ عنصر میراث فرهنگی ناملموس در فهرست ملی ثبت شد.
عناصر ثبت شده در استانهای مختلف به شرح زیر است:
استان اصفهان :
مهارت سکمهدوزی خوانسار، آیین سنتی شالورا جاری چرمهین، مهارت پخت آش ترشی شهر نیکآباد، مهارت پخت گندمپلو در شهر نیکآباد، هنر سوخت معرق چرم
دانش بهرهبرداری از آب بهوسیله چاهگاوها در ورزنه (در فهرست نیازمند پاسداری)، آیین نخلبندی و نخلگردانی جوشقانی قالی، آیین پخت کاچی بیبی سهشنبه وزوان
آیین پخت نان برات مهاباد، پامنبریخوانی زواره، مهارت گلیمبافی نائین، مهارت سنتی ساخت زیورآلات نقره در ابیانه، مهارتهای سنتی تولید فرآوردههای دامی گلهداران مهاباد
آیین مرکبگردانی روستای کمجان، مهارت ساخت چاقو در شهرستان نجفآباد و فولادگری اصفهان در فهرست ملی میراثفرهنگی
استان مرکزی:
نظام تقسیم آب در فراهان، مراسم بیلداری روستای حسینآباد شازند، نظام تقسیم آب چشمه انجدان، دانش سنتی کتاب سیاق (سیاقنویسی) ملی به پیشنهاد استان مرکزی، مهارت بافت قالی برچلو (بزچلو)
استان همدان:
مهارت منبت چوب در ملایر و تویسرکان، مهارت پخت کباب سرداشی در شهرستان همدان، مهارت پخت نان مغزی در شهرستان تویسرکان
مراسم آیینی شاهزاده علیاصغر در محرم همدان، مهارت بافت قالی تویسرکان، مهارت تهیه قووت از استان همدان در فهرست ملی میراثفرهنگی ناملموس ثبت شد.
استان قزوین:
مهارت ساخت عروس (عروسک) سنتی الولک، مهارت تهیه دیماج، مهارت آهار مهره کردن کاغذ و پارچه، مهارت پخت جگرقلیه
مهارت پخت آش ارسوله، مهارت پخت مربای پوست پسته، مهارت ساخت بالکش (مچ پیچ) روستای الولک ثبت شد.
استان گیلان:
مهارت سنتی فرآوری سیاشکر (شکر سیاه)، مهارت ساخت عروسک گیشه گیلان (گلسرک)، چوب ازی سیاهکل (چوبازی) و مهارت پخت نان خشک از استان گیلان در فهرست عناصر فرهنگی ناملموس ثبت شد.
عناصر فرهنگی ناملموس:
در واقع فرهنگ هر جامعه و یا سرزمین بخشی از آن محیط است که توسط انسانهای آن سرزمین به وجود آمده است و البته فاکتورهای بسیار زیادی در آن دخیل هستند. شاید برای تعریف دقیقتر واژهی فرهنگ بهتر است به سخن تایلور مردم شناس بزرگ انگلیسی رجوع کنیم که در کتاب فرهنگ ابتدایی ارایه داده است: «فرهنگ مجموعه پیچیدهای است که شامل معارف معتقدات، هنرها، صنایع، فنون، اخلاق، قوانین، سنن و بالاخره تمام عادات و رفتار و ضوابطی است که فرد به عنوان عضو جامعه، از جامعه خود فرا میگیرد و در برابر آن جامعه وظایف و تعهداتی را بر عهده دارد».
هر جامعهای دارای دو فرهنگ مخصوص به خود است به نامهای فرهنگ مادی و معنوی و یا به اصطلاح ملموس و ناملموس. عناصر فرهنگی ناملموس آن دسته از عناصر فرهنگی یک سرزمین هستند که ماهیت جسم و شیء بودن را ندارند و در واقع قابل اندازه گیری نیستند و بیشتر بحث مهارت و روش در ابداع اثری است که در کشور ما هر استان و منطقه عناصر فرهنگی ناملموس خودش را دارد که حتی بسیاری از آنها هنوز شناخته شده نیستند و شاید برای بسیاری باعث شگفتی باشند.
شاید جالب باشه که تا دو دهه پیش چیزی به نام عناصر فرهنگی ناملموس وجود نداشت یعنی در واقع میراث فرهنگی و فقط عناصر ملموس را در فهرست ملی ثبت میکرد و به رسمیت میشناخت اما در حال حاضر جامعه جهانی به آثار بجا مانده از بعد معنوی (ناملموس) فرهنگ اهمیت میدهد.
چرا این خبر خوب است؟
در این چند وقت گذشته حرکتهای بسیار خوبی از طرف سازمان میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی برای ثبت آثار تاریخی در جای جای ایران صورت گرفته است. که البته سهم بزرگ آن را بسیاری از گردشگران و مردم بومی خود آن سرزمین بر عهده دارند که با تلاش و پیگیری سعی در شناساندن آنها و متقاعد کردن میراث فرهنگی داشتهاند. در ماههای گذشته ۱۰ اثر منقول تاریخی لرستان ، ۲ عنصر فرهنگی شهرستان دزفول و ۱۳ مورد از آثار فرهنگی سیستان و بلوچستان در این فهرست به ثبت رسیدهاند.
ایران کشوری پهناور و با آداب و رسوم مختلف است که مردم هر منطقه آداب و رسوم و فرهنگ و سنتهای مخصوص به خود را دارند که بها دادن و اهمیت دادن به آنها امری بسیار ضروری است چرا که اینها هر کدام سرمایههای یک کشور محسوب میشوند و میراث فرهنگی باید در حفظ و نگهداری و زنده نگه داشتن این آثار و معرفی آنها کوشا باشد. ثبت ۳۸ عنصر فرهنگی ناملموس از ۵ استان مختلف در فهرست ملی حرکتی رو به جلو و امیدوار کننده است که باید با همکاری گردشگران و افراد بومی هر منطقه ادامه داشته باشد.
تحلیل خبر: رضا زرگر