جشنواره مستند ایدفا و خبر خوب برای آثار ایرانی
روز اول هفته را با جشنواره مستند ایدفا و خبر خوب سه جایزه برای دو فیلم ایرانی «رادیوگرافی یک خانواده» و «شادگان» از این رویداد که یکی از معتبرترین جشنوارههای عرصه مستند است، آغاز میکنیم.
سی و سومین دوره از جشنواره بینالمللی فیلم مستند آمستردام (ایدفا) از ۱۶ نوامبر ۲۰۲۰ آغاز شده و تا ۶ دسامبر سال جاری ادامه خواهد داشت. مراسم اعطای جوایز این جشنواره پنجشنبه گذشته درحالی برگزار شد که از میان ۶ نماینده کشورمان در این دوره به دو فیلم «رادیوگرافی یک خانواده» ساخته فیروزه خسروانی و «شادگان» ساخته آکو سالمی موفق به کسب سه جایزه بهترین فیلم بلند مستند (جایزه اول جشنواره)، استفاده خلاقانه از آرشیو و بهترین فیلم بخش کودکان و مستند شدند.
جشنواره ایدفا و خبر خوب جایزه از بزرگترین جشنواره مستند جهان
جشنواره بینالمللی فیلم مستند آمستردام (ایدفا) برای اولین بار در سال ۱۹۸۸ با هدف ایجاد یک گردهمایی برای ایجاد تعامل میان بزرگترین و با استعدادترین سازندگان مستند در جهان و منبعی برای الهام گرفتن از بهترین و با کیفیتترین مستندهای هر سال برای پیشبرد این صنعت در جهان برگزار شد. اشتراک بینش جدید و خلاقانه مستندسازان کمتر شناخته شده، ولی مستعد جهان نیز از دیگر اهداف این جشنواره است.
این جشنواره از نظر سطح کیفی و اعتبار به نقطهای رسیده که در هر دوره قریب به ۴۰۰ نمایش فیلم در ۱۲ روز، حدود ۳۰۰ هزار فروش بلیط و بالغ بر ۳۰۰ هزار بازدیدکننده از سراسر جهان دارد.
شاید یکی از مهمترین دلایل این پیشرفت، پرداختن به فیلمهای با مضامین اجتماعی است تا موانع، مشکلات و چالشهای جامعه جهانی با مسائل مختلف در هر زمان را بهصورتی گستردهتر و با بینشهای متفاوتی در معرض نمایش قرار دهد.
امسال هم سی و سومین دوره از جشنواره ایدفا در هلند برگزار شد و خبر خوب این است که از طرف کشورمان ایران ۶ نماینده پذیرفته شدند:
- مستند «رادیوگرافی یک خانواده» ساخته فیروزه خسروانی در بخشهای بهترین مستند بلند و استفاده خلاقانه از آرشیو
- مستند کوتاه «شادگان» ساخته آکو سالمی در بخش کودکان و مستند
- مستند «نان مقدس» ساخته رحیم ذبیح در بخش مستندهای نیمه بلند
- مستند «برف مینامد» ساخته مرجان خسروی در بخش فیلمهای مستند دانشجویی
- مستند «الناز عزیز» ساخته مانیا اکبری، محصول مشترک ایران، انگلستان و کانادا در بخش غیررقابتی فرانتلایت
- مستند «هنر زندگی در خطر» ساخته مینا کشاورز، محصول ایران و آلمان در بخش بهترینهای جشنوارهها
و اما خبر خوب اصلی امروز ما در بخش اعطای جوایز این دوره از جشنواره ایدفا رخ داد و آنهم کسب جایزه بهترین فیلم بلند مستند (جایزه اول جشنواره) و جایزه استفاده خلاقانه از آرشیو توسط فیلم مستند «رادیوگرافی یک خانواده» ساخته فیروزه خسروانی و جایزه بهترین فیلم بخش کودکان و مستند به فیلم کوتاه «شادگان» ساخته آکو سالمی است.
جایزه اول برای «رادیوگرافی یک خانواده»
فیروزه خسروانی نویسنده و مستندساز ایرانی فارغالتحصیل رشته هنر در ایتالیا و ایران است که مستندهایی چون «قطار زندگی»، «برش خشن»، «جشن تکلیف»، «ایران، بیحجاب و دوباره باحجاب شد»، «هزار و یک ایرانی»، «حرفه: مستندساز» و آثار بسیار دیگری را در کارنامه هنری خود دارد.
او در سالهای فعالیت خود از بیش از ۴۰ جشنواره معتبر جهانی بسیاری چون ایدفا، IDA وین، ZagrebDox کرواسی، اکنون خاورمیانه ایتالیا، جشنواره فیلم حقوق بشر گلاسگو و … برنده جایزه شده است و آثارش مورد توجه متنقدان بزرگ جهان قرار گرفته و همچنین در شبکههای تلویزیونی بسیاری از کشورهای اروپایی پخش میشوند.
فیلم مستند «رادیوگرافی یک خانواده» آخرین ساخته اوست که که به داستانی عاشقانه درباره دو باور متفاوت در یک خانواده ایرانی است. او درباره این اثر میگوید:
«مادرم با عکس پدرم در تهران ازدواج کرد. پدرم در رشته رادیولوژی در سوییس تحصیل میکرد و مادرم پس از ازدواج با او به سوییس مهاجرت کرد . برای مادرم که فردی مذهبی بود، زندگی در اروپا یک چالش بود و در نظرش گناه همه جا را فرا گرفته بود. اما پدرم عاشق فرهنگ، هنرهای زیبا و موسیقی کلاسیک غرب بود. مادرم هرگز نمیفهمید که مثلاً او چگونه میتواند نقاشی را که انسانهای برهنه را نشان میدهد، تحسین کند.
بعد از تولد من، ما از سوئیس به تهران بازگشتیم. اندکی بعد، انقلاب اتفاق افتاد و همه چیز را تغییر داد. مادرم که حالا همه چیز انگار باب میل او بود، یک فعال مذهبی و مدیر مدرسه شد و آموزش نظامی دید. پدرم آرام روی صندلی مورد علاقه خود در خانه نشست و به حرفهای باخ گوش میداد. در خانه ما دیگر هیچ کارت بازی یا شراب قرمز وجود نداشت. حصیر نماز مادرم و سجاده من در کنار یکدیگر در اتاق نشیمن، کنار پنجره قرار گرفتند. عکسهای زنان بیحجاب از هم پاشیده شد. مادرم گذشته را سانسور میکرد در حالی که پدرم آرزوی آیندهای متفاوت را داشت.»
این فیلم بههمراه ۶ فیلم ایرانی دیگر در سی و سومین دوره از جشنواره ایدفا پذیرفته شد و حالا شاهد خبر خوب کسب دو جایزه توسط آخرین ساخته فیروزه خسروانی هستیم:
- جایزه اول جشنواره یعنی بهترین فیلم بلند مستند
- جایزه استفاده خلاقانه از آرشیو
اما این پایان جوایز برای فیلمهای ایرانی از ایدفا ۲۰۲۰ نبود!
خبر خوب جایزه سوم ایدفا ۲۰۲۰ برای «شادگان»
آکو سالمی عکاس و مستندساز ایرانی فارغالتحصیل رشته تئاتر است که حرفه عکاسی را از سال ۷۹ با عکاسی آنالوگ آغاز کرد و در مدت کوتاهی فعالیت خود را بهعنوان عکاس خبری برای همکاری با روزنامههای کشور آغاز کرد.
پس از ۱۰ سال او عکاسی آزاد را در پیش گرفت و اولین عکاس ایرانی شد که دوربین حرفهای خود را کنار گذاشت و شروع به عکاسی حرفهای با دوربین موبایل کرد. او نمایشگاههای داخلی و خارجی بسیاری را از عکسهای خود با دوربین تلفن همراه برگزار کرد و برنده جوایز متعددی برای همین عکسها شد. عکسها و گزارشهای تصویری آکو سالمی در رسانههای معتبر بینالمللی چون نیویورکتایمز، تایم و اماسانبیسی منتشر شدهاند.
بهنظر میرسد مستند کوتاه «شادگان» اولین تجربه مستندسازی آکو سالمی باشد. مستند راوی یک روز از زندگی نوجوان ماهیگیر ۱۲ ساله در قایقش در تالاب شادگان است. آنجا منبع امرار معاش خانواده بوده و او تالاب را خانه دوم خود میداند. او نگران وضعیت نامشخص تالاب شادگان و آینده خود و خانوادهاش در صورت از بین رفتن تالاب است.
این مستند در جشنوارههای معتبر بینالمللی از جمله جشنواره فیلم نیواورلئان آمریکا، جشنواره فیلم مستند ویزیون دو ریل سوییس و اخیراً جشنواره فیلم مستند ایدفا شرکت داشته و خبر خوب این است که «شادگان» موفق به کسب جایزه بهترین فیلم در بخش کودکان و مستند بزرگترین جشنواره این عرصه در جهان شد.
چرا این خبر خوب است؟
انتخاب این خبر ابتدا برای شناخت یکی از بزرگترین مستندسازان ایرانی است که موفق به کسب جایزه اول جشنواره ایدفا شده و خالی از لطف نیست که درباره ایشان بیشتر بدانیم و آثارشان را در لیست فیلمهایی که تماشا خواهیم کرد قرار دهیم. دلیل دوم هم شگفتانگیز بودن کسب جایزه از بزرگترین جشنواره مستند جهان توسط اولین ساخته یک هنرمند ایرانی است؛ و البته جلب توجه همگی ما به سمت تالاب «شادگان» و تلاش برای جلوگیری از نابودی آن.
با آرزوی موفقیت برای تمام مستندسازان کشورمان، از شما عزیزان بابت همراهیمان تا انتهای خبر خوب امروز سپاسگزاریم.
خبرهای خوب ما درباره مستند و یادداشتهای ما در این حوزه را از دست ندهید.
تحلیل خبر: فرانه رحمتی
لطفا به محتوای این خبر امتیاز دهید.