فیلم پاپیون ، شاهکاری برای همیشه

پاپیون در زبان فرانسوی به معنای پروانه است. فیلم پاپیون (papillon) محصول مشترک فرانسه و آمریکا ساخته‌ی فرانکلین شافنر ، از آن دسته فیلم‌هایی است که دیدنش در هر برهه‌ی تاریخی، اجتماعی می‌تواند برداشت‌های تو را کاملاً متفاوت کند. مخصوصاً در بحران‌های دردناک و باورنکردنی این روزها در دی ماه امسال. بگذریم و بگذاریم وقت دیگر. فیلم پاپیون به عنوان یکی از شاهکارهای فراموش نشدنی تاریخ سینما در رده فیلم‌های اقتباسی قرار می‌گیرد. جدای از بازی فوق‌العاده استیو مک کوئین ، فیلمنامه‌ی این اثر از روی رمانی به همین نام به نوشته ی آنری شاریر که سرنوشت خود شاریر است، نگارش شده است. در سال ۲۰۱۷، هالیوود نسخه‌ی بازسازی شده‌ای از این فیلم به کارگردانی مایکل نوئر ساخته است. که از نظر پرداخت داستانی و شخصیت‌پردازی نسبت به نسخه اصلی تنزل پیدا کرده است.

تم اصلی فیلم 

تم اصلی فیلم پاپیون «آزادی» و «ناامید نشدن برای دست پیدا کردن به آن» است. حتی اگر بالاترین فشارهای روحی روانی در سلول انفرادی وارد شود، حتی اگر مجبور به خوردن سوسک در سلول انفرادی باشی، بازهم تو هستی که «آزادی» رو انتخاب می‌کنی. دیالوگ انتهای فیلم جایی که استیو مک کوئین در کوچک‌ترین محدوده‌ای که می‌شود تصور کرد، آزادی خود را فریاد می‌زند. واقعاً می‌توان این فیلم را نمونه‌ی فیلمی دانست که این پیام را به بهترین شکل منتقل می‌کند که :« واقعا تفاوتی ندارد که کجا هستی یا در چه شرایطی هستی، تو همین که می‌توانی از زمان خودت استفاده کنی و می‌توانی دست به انتخاب بزنی، آزاد هستی و می‌توانی آزادانه زندگی کنی.»

استیو مک کوئین ستاره‌ی فیلم پاییون!

استیو مک کوئین Steve McQueen  ستاره سینما که به «سلطان خونسردی» معروف است، در فیلم پاپیون نقشی ماندگار بر جای می‌گذارد. او به خاطر بازی در این فیلم نامزد دریافت بهترین بازیگر مرد از گلدن گلوب شده بود، هرچند موفق به دریافت این جایزه نشد. اما نقش شاریر در این فیلم به شکلی نماد مقاومت در برابر سلب آزادی شده است. او در شرایط مختلف تلاش برای رسیدن به آزادی را ادامه داد. هرچه شرایط سخت‌تر می‌شد و نور امید بر او بسته می‌شد. باز هم او تلاش‌هایش را بیشتر و بیشتر می‌کرد. او توانست تصویر یک اراده‌ی خستگی ناپذیر برای رسیدن به آزادی را در تمام وجودش، در بدنش، روی میمیک صورتش، در تک تک سلول‌هایش به شکل استادانه به تصویر بکشد. نمایش بی‌نظیر استیو مک کوئین را به خاطر بسپارید. یک نمایش تمام عیار برای ماندگاری در تاریخ سینما .

تأثیر گذاری فیلم پاپیون

فیلم papillon اثر فرانکلین شافنر برای تمام روزهایی که انسان‌ها خود را در بند نیروی خارجی می‌بینند، تماشایی است. در این فیلم ما رابطه‌ای پر از سیاهی و عذاب می‌بینیم که برای زندانیان ایجاد شده است. مناسبات موجود در این روابط هیچ اثری از انسانیت و بخشش و مهر نیست. سربازان و مأموران تنها مأموریت خود را انجام می‌دهند. شرایط بسیار سخت، بسیاری از زندانیان را از پای در می‌آورد. در این میان انسان بودن شخصیت شاریر در فیلم که حاضر است مدت طولانی انفرادی را در سخت‌ترین شرایط بپذیرد اما انسان دیگری را به خاطر مهربانی و لطف به دردسر و گرفتاری نیندازد. به همان میزان که انسانیت بیشتر باشد، به معنای واقعی دردمندی بیشتر می‌شود و این از نبوغ فرانکلین شافنر سرچشمه می‌گیرد.

سکانس ابتدایی فیلم

در صحنه‌های ابتدایی فیلم که سیل جمعیت محکوم‌شدگان را نشان می‌داد، تعدادی سرباز آنها را محاصره کرده‌اند. به وضوح دیده می‌شود که قدرت بدنی و تعداد محکوم‌شدگان بیشتر است و اگر تمام محکوم‌شدگان برای آزادی دسته جمعی شورش کنند، هیچ قدرتی جلوشان را نخواهد گرفت. اما در مقابل قدرتی بلامنازع ساخته شده است. قدرتی که در رأس آن تنها یک نفر است اما باید آن را بپذیریم. سکانس ابتدایی فیلم که رئیس کل زندان را نشان می‌دهد که در میان زندانیان صحبت می‌کند. با ۳ کات از لانگ شات به کلوز صورت رئیس زندان می‌رسیم. در ابتدا در لانگ شات ما یک تأسیسات فوق‌العاده پیچیده می‌بینیم با تعداد زیادی سرباز و دیوار‌های بلند و سیم خاردار. اما هرچه نزدیک‌تر می‌شویم و به نمای کلوز آب (بسته) از صورت رئیس کل زندان می‌رسیم. این برداشت را می‌توان داشت که تمامی این تأسیسات تنها از ذهن یک انسان بر می‌آید.

ما باید مقابل ذهن نادرست بایستیم و در مقابل آن ذهن و دهان خوراک آزادگی و انسانیت هدیه دهیم که این کاری است بس دشوار و سخت اما شدنی!

برای پیدا کردن فیلم‌های ارزشمند تاریخ سینما  اینجا را کلیک کنید.

یادداشت‌های پوریا سمندری را در این صفحه دنبال کنید.

” لطفاً به این یادداشت امتیاز دهید”