فیلم انگل

فیلم انگل (parasite) ساخته بونگ جون هو محصول سال ۲۰۱۹ کشور کره جنوبی است. این فیلم یکی از پر سر و صداترین و جنجالی‌ترین فیلم‌هایی است که امسال به نمایش درآمده است و در رقابت‌های اسکار امسال یعنی ۲۰۲۰ موفق شد جوایز بسیاری را از آن خود کند و به اولین فیلم غیرانگلیسی زبان تبدیل شود که برنده جایزه آکادمی اسکار شود. این فیلم جزو فیلم‌های مهم امسال به شمار می‌رود به‌همین دلیل تصمیم دارم که در این یادداشت به معرفی و تحلیل این فیلم بپردازم.

خلاصه فیلم

خانواده‌ای در محله‌ای فقیرنشین کره‌جنوبی زندگی می‌کنند که شغل مناسبی ندارند، تنها راه درآمد آن‌ها درست کردن جعبه های پیتزا است، و بسیاری از اوقات هم به سختی می‌توانند پولشان را دریافت کنند. تا روزی که یکی از دوستان پسر خانواده برایش یک سنگ می‌آورد که همین باعث شروع ماجراهای بسیاری می‌شود. دوست او پیشنهاد معلمی در خانه ای در بالای شهر را به او می‌دهد. پسر با ورود به آن خانه، خواهرش را به عنوان معلم هنر، پدر را به عنوان راننده و مادر را به عنوان خدمتکار وارد می‌کند. حیله‌گری‌هایشان منجر به نفوذ به این خانه‌ی مرفه می‌شود.

خانواده مرفه یک روز تصمیم می‌گیرند تا به سفر بروند، خانواده‌ی فقیر از این فرصت استفاده کرده و در این خانه ضیافتی را برپا می‌کنند تا این‌که زنگ خانه زده می‌شود و نیمه دوم فیلم آغاز می‌شود. میفهمیم که خدمتکار قبلی خانه، شوهرش را در زیرزمین خانه پنهان کرده و در طول این مدت به او غذا می‌رسانده است. کشف این اتفاق برای خانواده‌ی تازه وارد باعث درگیری فراوانی می‌شود که منجر به مرگ پیشخدمت قبلی می‌شود.

در شب تولد پسر کوچک خانواده، درگیری‌ها به اوج خود می‌رسد و مرد از زیر زمین خارج شده و پسر را با سنگ و دختر را باچاقو می زند. در انتهای درگیری پدر خانواده مرفه با ضربه ی چاقوی پدر خانواده فقیر کشته می‌شود. پدر برای فرار از دست پلیس، در زیر زمین آن خانه پنهان می‌ماند، سرنوشتی که در انتظار اوست، یا همیشه در آن زیر زمین مانند انگل باقی می‌ماند، یا یک رویایی دست نیافتنی رقم می‌خورد و پسرش آن خانه را می‌خرد!

جوایز فیلم انگل (۲۰۱۹)

فیلم انگل در بخش اصلی جشنواره کن ۲۰۱۹  موفق شد جایزه نخل طلای کن را از آن خود کند. فیلم انگل در هفتاد و هفتمین مراسم گلدن گلوب در سال ۲۰۲۰ (میلادی) حضور داشت و برای نخستین‌بار، نامزد جایزه بهترین کارگردانی، بهترین فیلم‌نامه، بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان شد و توانست جایزه بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان را از آن خود کند.  فیلم انگل نامزد دریافت شش جایزه در آکادمی اسکار بود که از بین آنها برندهٔ جوایز بهترین فیلم بین‌المللی، بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه و بهترین کارگردانی شد. فیلم انگل به نخستین فیلم غیر انگلیسی‌زبان تبدیل شد که توانست جایزه بهترین فیلم آکادمی اسکار را از آن خود کند.

بازیگران فیلم در یک قاب

چرا نام فیلم انگل است؟

نام فیلم انگل از وضعیتی که طبقه فرودست جامعه دارد وام می‌گیرد، طبقه فرودست جامعه مانند انگل‌هایی در زیر زمین هستند که از طبقه بالا دست تغذیه می‌کنند. زیر زمین در زبان تصویر فیلم، در وضعیت خانه‌ی خانواده ی ثروتمند و در جایی که همسر خدمتکار در زیر زمین زندگی می‌کند نشان داده می‌شود. این مفهوم در این فیلم به شکل مولتی ژانر (کمدی سیاه_اسلشر و..) پردازش می‌شود.

در سکانس اولیه هم می‌بینیم که در بیرون خانه سم پاشی انجام می‌شود و این خانواده به دلیل اینکه در اتاقشان سوسک آمده پنجره زا باز نگه می‌دارند. پاشیدن سم از پنجره به داخل خانه، نمای تحقیرآمیزی می‌آفریند که نشان می‌دهد این خانواده فقیر انگل‌های جامعه هستند! این تحقیر در انتها به یک انفجار بزرگی تبدیل می‌شود. حتی در سکانسی که خانواده‌ی فقیر بالاجبار در زیر میز خانه پنهان می‌شوند خود را مانند یک انگل روی زمین می‌کشند تا از کف خانه فرار کنند.

“پاشیدن سم از پنجره به داخل خانه، نمای تحقیرآمیزی می‌آفریند که نشان می‌دهد این خانواده فقیر انگل‌های جامعه هستند!”

 فیلم اجتماعی

خانواده فقیری که از طبقه‌ی خود ناراضی است و می‌خواهد به شکل ناگهانی طبقه‌ی خود را تغییر دهد، تمی که در سینما در فیلم  «جذابیت پنهان بورژوازی» بونوئل و در فیلم ایرانی «بانو» ساخته ی آقای مهرجویی به شکلی دیگر به تصویر کشیده شده است. در پلان‌های مختلف خانواده‌های زیر خط فقر را در شرایطی نشان می‌دهد که زیر فشار هستند. در نماهای مختلفی می‌بینیم که پنجره‌ی خانه‌ی آن‌ها کوچه‌ای را نشان می‌دهد که یک سری از مردم دائم دارند آنجا ادرار می‌کنند، در مقابل خانه‌ی خانواده پولدار اما نمای بسیار زیبا با تابش آفتاب وجود دارد. آفتابی که به هیچ وجه در پنجره‌ی خانواده‌ی فقیر نمی‌بینیم. گویی آفتاب هم قصد تابیدن بر کوچه‌های فقیر نشین ندارد.

در سکانسی که خانواده فقیر در خانواده‌ی ثروتمند هستند مجبور می‌شوند در زیر میزی خود را به سختی پنهان کنند که مرد و زن به راحتی روی مبل خوابیده‌اند و مراقب پسرشان هستند که در چادر بازی می‌کند. حتی باران هم برای خانواده‌ی ثروتمند زیبایی دیگری دارد. در پلانی که زن در ماشین مرد نشسته و از باران مطبوع و بوی زیبای باران صحبت می‌کند، تماشاگر همراه راننده درک می‌کند که این باران برای این خانواده مساوی با آب گرفتن تمام خانه و خوابیدن در کف خیابان است. و بویی از کثافت و لجن که برای او باقی مانده. بوی کثافت که با مرد همراه است و عکس العملی که در نهایت باعث مرگ مرد ثروتمند می‌شود.

پایان بندی

در پایان بندی فیلم انگل یک رویایی نشان می‌دهد که گویی پسر توانسته قدرت خرید آن خانه‌ی شاهانه را پیدا کند. اما با یک حرکت فوق‌العاده دوربین (Tilte Down) به سمت پایین حرکت می‌کند و پسر در حال کامل کردن نامه‌اش است. به شکلی فشار شدید انسان های طبقه‌ی بالادست اجتماع نشان داده می‌شود. پله‌هایی که در (Back ground) کوچه دیده می‌شود، در زبان تصویر به شکلی حساب شده کار خود را انجام می دهد.

برای خواندن یادداشت های دیگر از پوریا سمندری، اینجا را کلیک کنید.

برای پیدا کردن فیلم‌های ارزشمند تاریخ سینما دیگر اینجا را کلیک کنید.

لطفاً به این یادداشت امتیاز بدهید.