علل اختلالات اخلال گرانه، کنترل تکانه و سلوک :

آیا شما میدونید اختلالات اخلال گرانه، کنترل تکانه و سلوک چه دلایلی میتونه داشته باشه و علت این اختلالات از کجاها نشأت میگیره؟ در مبحث قبلی راجع ­به اختلالات اخلال گرانه، کنترل تکانه و سلوک صحبت کردیم و گفتیم که این اختلال ها معمولاً در کودکان و نوجوانان دیده میشه و بروز سمپتوم‌های این اختلالات بعد از ۱۸ سالگی نادر هست. همینطور گفتیم این اختلالات بیشتر در مردان دیده میشه تا در زنان. در ادامه برای یادآوری، توضیح مختصری در مورد این اختلالات میدیم و بعد به علل این نوع اختلالات می‌پردازیم.

اختلال نافرمانی _ چالش­گری:

همونطور که گفتیم این اختلال زمانی اعلام میشه که کودکان معیارهای تشخیصی اختلال سلوک مثل پرخاشگری و خشونت رو نداشته باشن اما به طور مداوم در رفتارشون خشم انفجاری به همراه لجبازی و نافرمانی دیده میشه و یا به طور عمده کارهایی رو انجام میدن تا دیگران رو اذیت کنن.

اختلال انفجار خشم متناوب:

درمبحث قبلی گفتیم که در این اختلال فرد به طور مکرر انفجارهای خشم رو داراست و قادر به کنترل تکانه‌های پرخاشگری خودش نیست.

اختلال سلوک:

در مورد این اختلال صحبت کردیم و گفتیم که ویژگی اصلی اختلال سلوک عبارت هست از انجام دادن رفتار از روی عمد که بدخواهانه،پرخاشگرانه وخشن باشه مثل تخریب اموال دیگران و نقض حقوقشان،دزدی و…..

و در بحث قبلی هم یک نکته مهمی بیان کردیم و این بود که نشانه ها و تعریف هایی که در مورد این اختلالات گفته بودیم  به این معنا نیست که فرد دارای این اختلالات هست  بلکه باید به عوامل محیطی وشرایط روحی(مخصوصا در کودکان ) و یا سایر اختلالات و همچنین سن فرد توجه کنیم.

علل اختلالات اخلال گرانه، کنترل تکانه و سلوک چیست:

علت اختلال نافرمانی_چالش­گری چیست:

وضعیت اجتماعی _اقتصادی بد

  استرسی که زندگی کردن در شرایط فقر و خط فقر به وجود میاره میتونه باعث این نوع اختلال بشه. از طرفی تحقیقات جدید نشون میدن که عوامل ژنتیک هم تا حدودی میتونه در شکل‌گیری این اختلال نقش داشته باشه.

نکته: بیش از یک سوم کسانی که دارای این اختلال هستن، ممکنه به اختلال سلوک دچار بشن و از طرفی هم بیش از نیمی از کسانی که در ابتدا دارای این اختلال بودن ممکن هست بعد از چند سال بیشتر معیار های این اختلال رو نداشته باشن.

علت اختلال سلوک چیست:

این اختلال علل متعددی از جمله عوامل بیولوژیکی و پسیکولوژیک داره که در ادامه با هر کدوم از این علل بیشتر آشنا میشیم

عوامل بیولوژیک:

ژنتیک

یکی از علت های بیولوژیکی اختلال سلوک ژنتیک هست. پژوهشگران طی مطالعاتی که بر روی دوقلوها داشتن متوجه شدن که یک عامل ژنتیک در اختلال سلوک وجود داره و پرخاش و خشونت هم (مثل دعوای فیزیکی و بی‌رحمی به حیوانات) منشاء ژنتیک داره. همچنین طی مطالعه فرزند خوانده‌­ها هم متوجه شدن که هم ژن و هم محیط می‌توانند تأثیر خاصی بر اینگونه اختلالات داشته باشند.

عوامل نوروپسیکولوژیک:

اختلال سلوک با نقص‌های نوروپسیکولوژیک در عملکرد شناختی از جمله با نقص در عملکرد اجرایی (برنامه ریزی خود_کنترلی) ضریب هوش کلامی و حافظه همراه هست. همچنین ضریب هوشی پایین نیز با اختلال سلوک در ارتباطه و مخصوصاً با آغاز اختلال سلوک در سنین پایین همراه هست بدون اینکه عوامل اجتماعی_اقتصادی مثل فقر و نژاد در اون نقشی داشته باشن.

عوامل پیش از تولد:

سیگار کشیدن و الکل نوشیدن مادر در طول دوران بارداری و یا سوءتغذیه او در طول بارداری، ظهور زود هنگام مشکلات سلوک در فرزندان به ویژه پرخاشگری بی‌دلیل و نافرمانی اجتماعی را باعث میشه.

عوامل پسیکولوژیک:

محیط خانوادگی و روابط والد-فرزند:

علاوه بر عوامل ارثی، عوامل محیطی هم در به وجود اومدن این اختلال نقش دارن. یکی از مهم‌ترین عوامل، محیط خانوادگی و ماهیت رابطه والدین و فرزندان هست. تعویض مکرر سرپرستان کودک در نوزادی و شیرخوارگی و بدرفتاری با آن‌ها و همچنین تربیت غلط و سختگیرانه باعث پرخاشگری و سایر سمپتوم‌های اختلال سلوک میشه.

تأثیر دوستان و رسانه‌های عمومی:

اکثر کودکان صرفاً به این دلیل رفتارهای پرخاشگرانه و ضد اجتماعی رو نشون میدن که تحت تأثیر فعالیت خشونت آمیزی قرارمی‌گیرند که در رسانه‌های عمومی یا در دوستان و همسالان خودشون مشاهده می‌کنند. آمار در آمریکا نشون میده که در بین سال های ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۵ جنایات خشونت آمیز نوجوانان تا ۵۰% افزایش یافته و علت اون هم افزایش ساعات تماشای تلویزیون و بازی‌های کامپیوتری اعلام شد.

در ادامه مطلب باید این نکته هم ذکر کنیم که دوستان مهم ترین منبع تقلید (تاثیر مستقیم یا نه چندان مستقیم) هستند.

عوامل شناختی:

اختلال سلوک با رشد شعور اخلاقی ارتباط داره. یعنی اکثر کودکان در مراحل رشدی خود آگاه می‌شوند که بعضی رفتارها از لحاظ اخلاقی و اجتماعی قابل قبول و بعضی دیگر غیر قابل قبول هستن. اما کودکان مبتلا به این اختلال نمی‌توانند به این شعور اخلاقی برسن.

کودکان پرخاشگر دارای سوگیری اسنادی خصمانه هستن حالا سوگیری اسنادی خصمانه زمانی هست که فرد علاوه بر تفسیر محرک‌های مبهم به صورت نشانه خصومت بسیاری از کارها و رفتارهای خیرخواهانه دیگران رو هم بدخواهی و نشانه خصومت میدونه. حالا کسی که دچار این سوگیری اسنادی میشه به احتمال زیاد واکنش پرخاشگرانه از خودش در برابر دیگران نشون میده.

عوامل اجتماعی_اقتصادی:

رفتار خشونت آمیز با فقر، پایین بودن طبقه اجتماعی_اقتصادی ؛بیکاری، شهرنشینی و عدم موفقیت تحصیلی ارتباط نزدیکی داره. این عواملی که نام بردیم  میتونه علت اختلال سلوک باشه نه معلول، فرضاً فقر باعث میشه تا زندگی خانوادگی فرد مختل بشه و والدین تحت استرس قرار بگیرن و از فرزندشون غافل بشن همچنین ممکنه باعث بشه فرصت‌های تحصیلی خوبی برای این فرزندان قرار نگیره و همه این‌ها دست به دست هم میدن و به ایجاد این اختلال که اختلال سلوک هست کمک می‌کنن.

علت اختلال انفجار خشم متناوب چیست :

تحقیقات نشون داده که عوامل بیولوژیک بر روی اختلال انفجار خشم متناوب هم تاثیر می‌گذارد. سروتونین نوعی نورترانسمیتر هست که مثل ترمز برای رفتار تکانشی عمل میکنه و میتونه جلوی پرخاشگری تکانشی در این اختلال رو بگیره. تحقیقات در این زمینه مشخص کرده است که مغز افراد مبتلا به این اختلال در انتقال سروتونین مشکل دارن و همین امر باعث انتقال دشوار سرتونین میشه.

در مطالب بالا راجع به علل اختلالات اخلال گرانه، سلوک  و اختلال کنترل تکانه صحبت کردیم و متوجه شدیم که علت بیولوژیک در این سه اختلال علت مشترکی هست. علاوه بر اون محیط و خانواده می‌تونن تأثیر به سزایی بر روی به وجود اومدن این اختلالات  داشته باشن و کلام آخر اینکه ما میتونیم با شناخت علل و ویژگی‌های این اختلالات از بروز رفتارهای فاجعه آمیز جلوگیری و برای درمان به متخصصین مراجعه کنیم.

برای خواندن یادداشت‌های دیگر در حوزه روانشناسی اینجا رو دنبال کنید. 

یادداشت‌های دیگر از مونا جلالی مقدم را در این صفحه دنبال کنید.

“لطفاً به این یادداشت امتیاز دهید”